| Home > Opinies > Dood je met usability de creativiteit? |
Sommige zeggen dat het toepassen van een usability methodologie de creativiteit aan banden legt.
Ze gebruiken dan argumenten zoals:
Wat is hier van waar?
Een website of een applicatie is geen kunst. Het is iets waarvan je verwacht dat mensen het gaan gebruiken en liefst veel. Het is dus niet meer en niet minder dan een gebruiksvoorwerp. Gebruiksvoorwerpen en kunst hebben niet dezelfde normen en doelen.
Columbus had niet de intentie om Amerika te ontdekken, hij heeft waarschijnlijk zelfs nooit geweten dat hij daar geweest is. Wel zocht hij een sluiproute naar India. En wees maar gerust dat er een grote planning aan vooraf ging. Hij diende sponsors te zoeken, schepen vast te leggen, mensen te rekruteren met een bijzondere expertise, in te schatten hoeveel proviand en water hij nodig had, hij hoorde onderhoud en herstellingsmateriaal te verzamelen en nog zoveel meer. Zonder planning had hij waarschijnlijk met moeite de haven kunnen verlaten.
Het klopt dat er dikwijls (eigenlijk bijna altijd) onvoorziene dingen gebeuren. Een heleboel dingen zijn vrij goed te voorspellen. Die laten zich alvast eenvoudig in een planning glijden. Maar ook het onverwachte kan je op voorhand vastleggen door er gewoon extra tijd voor uit te trekken. Wanneer zo’n onvoorziene omstandigheid zich effectief voordoet, dan ga je gewoon terug naar de planningstafel. Je schat in wat de gevolgen zijn, bekijkt eventuele alternatieven, kijkt na of het haalbaar is qua tijd en budget, waarna je knopen doorhakt.
Je kan dingen inderdaad stuk analyseren. Onervarenheid en een te perfectionistische ingesteldheid zijn dikwijls de oorzaken. Gestructureerd werken houdt onder andere in dat je een einddatum vastlegt voor de verschillende fases en taken. Het is niet de bedoeling dat je blijft analyseren tot het einde der tijden.
Geen planning gebruiken, omdat de grote guru op de werkvloer het ook niet doet? Dat is typisch een voorbeeld van survivor bias. We hebben van nature de neiging om te luisteren naar mensen die succesvol zijn. We zijn blind voor het feit dat het succes misschien wel te wijten was aan toeval. En uiteraard als JIJ de guru imiteert dan ga jij ook altijd succesvol zijn.
Voor elke toevallige survivor zijn er honderdduizenden die net hetzelfde deden en dachten, maar die gefaald hebben. Daar horen we niks van omdat ze dood zijn of omdat we gewoon niet willen luisteren naar losers.
Een klein houten kistje dat kan je nog wel eens in elkaar zetten, zonder voorbereiding en planning.
Een hondenhok of een tuinhuisje bouwen zonder planning wordt al iets lastiger. Wellicht zullen er meestal hier en daar dingen niet kloppen.
Mensen die een echt huis bouwen zonder planning zijn gewoon gevaarlijk bezig. Dat gaat gewoonweg niet.
Architecten zijn ook onderworpen aan strikte restricties, wetgevingen, de zwaartekracht, de wensen van de klant, het doel van het gebouw, de inplanting in het landschap en nog veel andere dingen.
Zijn ze daarom minder creatief?
Wat denk je zelf?
Ze gebruiken dan argumenten zoals:
- Grote kunstenaars ontwerpen geen kunst volgens een gestructureerde methode.
- Columbus is gewoon op zijn schip gestapt en heeft op die manier Amerika ontdekt.
- Er gebeuren altijd onvoorziene omstandigheden, die niet in de planning stonden en daarom kan je beter geen plan hebben, want het heeft toch geen zin.
- Je kan dingen kapot analyseren en uiteindelijk lever je dan niets concreet af.
- Wij doen het zonder planning en wij komen er ook.
Wat is hier van waar?
Dit is geen website
Een website of een applicatie is geen kunst. Het is iets waarvan je verwacht dat mensen het gaan gebruiken en liefst veel. Het is dus niet meer en niet minder dan een gebruiksvoorwerp. Gebruiksvoorwerpen en kunst hebben niet dezelfde normen en doelen.
Zonder planning had Columbus nooit Spanje kunnen verlaten
Columbus had niet de intentie om Amerika te ontdekken, hij heeft waarschijnlijk zelfs nooit geweten dat hij daar geweest is. Wel zocht hij een sluiproute naar India. En wees maar gerust dat er een grote planning aan vooraf ging. Hij diende sponsors te zoeken, schepen vast te leggen, mensen te rekruteren met een bijzondere expertise, in te schatten hoeveel proviand en water hij nodig had, hij hoorde onderhoud en herstellingsmateriaal te verzamelen en nog zoveel meer. Zonder planning had hij waarschijnlijk met moeite de haven kunnen verlaten.
Het klopt dat er dikwijls (eigenlijk bijna altijd) onvoorziene dingen gebeuren. Een heleboel dingen zijn vrij goed te voorspellen. Die laten zich alvast eenvoudig in een planning glijden. Maar ook het onverwachte kan je op voorhand vastleggen door er gewoon extra tijd voor uit te trekken. Wanneer zo’n onvoorziene omstandigheid zich effectief voordoet, dan ga je gewoon terug naar de planningstafel. Je schat in wat de gevolgen zijn, bekijkt eventuele alternatieven, kijkt na of het haalbaar is qua tijd en budget, waarna je knopen doorhakt.
Je kan dingen inderdaad stuk analyseren. Onervarenheid en een te perfectionistische ingesteldheid zijn dikwijls de oorzaken. Gestructureerd werken houdt onder andere in dat je een einddatum vastlegt voor de verschillende fases en taken. Het is niet de bedoeling dat je blijft analyseren tot het einde der tijden.
Geen planning gebruiken, omdat de grote guru op de werkvloer het ook niet doet? Dat is typisch een voorbeeld van survivor bias. We hebben van nature de neiging om te luisteren naar mensen die succesvol zijn. We zijn blind voor het feit dat het succes misschien wel te wijten was aan toeval. En uiteraard als JIJ de guru imiteert dan ga jij ook altijd succesvol zijn.
Voor elke toevallige survivor zijn er honderdduizenden die net hetzelfde deden en dachten, maar die gefaald hebben. Daar horen we niks van omdat ze dood zijn of omdat we gewoon niet willen luisteren naar losers.
Een klein houten kistje dat kan je nog wel eens in elkaar zetten, zonder voorbereiding en planning.
Een houten kistje bouwen zonder planning kan nog net wel
Een hondenhok of een tuinhuisje bouwen zonder planning wordt al iets lastiger. Wellicht zullen er meestal hier en daar dingen niet kloppen.
Een hondenhok timmeren, zonder planning wordt al lastiger
Mensen die een echt huis bouwen zonder planning zijn gewoon gevaarlijk bezig. Dat gaat gewoonweg niet.
Een huis bouwen zonder planning is crimineel
Architecten zijn ook onderworpen aan strikte restricties, wetgevingen, de zwaartekracht, de wensen van de klant, het doel van het gebouw, de inplanting in het landschap en nog veel andere dingen.
Zijn ze daarom minder creatief?
Wat denk je zelf?
Bekijk Ook:
Vond je dit artikel interessant? Doe dan het volgende:
- Plaats een reactie
- Volg Usability Vlaanderen op Facebook of Twitter
- Schrijf je in op de E-mail nieuwsbrief of RSS feed
- Deel dit artikel met vrienden en collega's
13 reacties
In eersts instantie zeg ik;"Ja de usability beperkt de creativiteit".
Als ik er wat langer over nadenk kun je juist je creativiteit gebruiken om dit niet te laten gebeuren.
Carry,
Stefan Wobben zei hierover op Linkedin:
"Neem nu het concept horloge, dat heeft beperkingen en moet voldoen aan een aantal regels: `
* het mag niet te zwaar zijn
* niet te groot, niet te klein
* het polsbandje mag niet te kort of te lang zijn
* er zijn beperkingen qua weergave (cijfers of wijzers)
* etc..
Doch al deze beperkingen en regels staan creativiteit niet in de weg.
Neem een willekeurige zaal met mensen en je zal zien dat bijna iedereen een uniek uurwerk draagt."
Goed artikel, Edwin.
Designers die geen rekening houden met usability, een methodologie en planningen zijn gewoon cowboys.
Goed artikel! En m.i. zijn het juist beperkingen die de creativiteit extra stimuleren.
Gerald,
Sterk uitgedrukt, maar er zit wel een graad van waarheid in.
Visagist
Dat vind ik ook. Het is een momentum waar de jongentjes/meisjes zich onderscheiden van de mannen/vrouwen. :)
Hey, en beide bedankt voor het compliment.
Hoeveel heeft usability echt met creativiteit te maken? Staan ze elkaar in de weg? Nee... volgens mij zijn het twee totaal andere zaken!
Mark,
Er komt toch wel wat creativiteit bij kijken hoor. Anders zouden alle websites een zelfde look and feel hebben.
Uiteraard is er pure kennis nodig, maar talent speelt toch ook wel een rol. Die pure kennis is trouwens bij iedere usability expert anders. Er zijn er geen 2 die volgens een zelfde methodologie werken, ze hebben allen andere ervaringen én voorkeuren. De ene zweert bij persona's, een ander moet er niet van weten.
Het is een beetje zoals met veel dingen: quasi iedereen kan leren piano spelen, maar slechts enkelen zullen een Mozart niveau halen.
De stelling of usabillity creativiteit dood is best grappig als je voor je dagelijkse brood ideeën moet verzinnen hoe je andere mensen het leven makkelijker kan maken. Wellicht zou in dit context de “definitie” van creativiteit belicht moeten worden.
Creativiteit is het vermogen om iets te creëren. Maar wat te creëren? Voor Ontwerpers, Interactie ontwerpers en usabillity analisten zou dat moeten zijn het creëren van oplossingen voor problemen met behulp van (creatieve) technieken.
De clue is om je creatieve impulsen te combineren met de probleemstelling.
Kort: nee, niet minder, juist meer creatief.
Lang: Je bent pas echt creatief - denk ik weliswaar - als jij nieuwe mogelijkheden ziet waar niemand anders deze ziet. Overal in het leven zijn grenzen en voorwaarden. Waar jij een onverwachte mogelijkheid vindt waar niemand anders dit doet, ben jij creatief. Grenzen en voorwaarden zijn nodig om überhaupt creatief te zijn.
De usability van een website is een extra voorwaarde/grens. Het zou moeten toezetten tot extra creativiteit.
Michael,
Zonder creativiteit zou ik mijn werk niet eens kunnen uitvoeren.
Melle,
Grenzen zijn voor mij geen belemmering, ze horen er gewoon bij. Ik heb in het verleden ook al usability oplossingen moeten bedenken voor apparatuur met een LCD display die alleen maar tekst kon weergeven.
Door o.a. creatief te zijn kan je ook in zo'n omgeving de gebruiksvriendelijkheid drastisch verbeteren.
Edwin,
kan jij linken geven van site's met een goede usability en die ook een mooi design hebben?
Ik weet dat mooi een relatief begrip is daar jouw smaak anders zal zijn dan de mijne maar ik bedoel site's die er over het algemeen goed uitzien en desnoods ook nog wat extra creativiteit er in hebben gestoken.
René,
Dat hangt ook een beetje af van het soort website.
Mensen met een webshop kunnen nog wel iets leren van Zappos bijvoorbeeld.
Corporate sites zouden eens een kijkje moeten nemen bij Lukoil, vergelijk die site maar eens met die van pakweg Esso.
Apple en Chattanooga Zoo hebben ook wel mooie goede websites.
Dit vind ik wel een mooie gebruiksvriendelijke blog: justBcoz
Er zijn er zoveel. Bovenstaande sites zijn allen ook niet perfect hoor, maar ze zijn pakken beter dan het gemiddelde. En de meeste zijn nog mooi ook.
Leuke post en leuke reacties.
Vrijheid bestaat niet zonder regels, juist als gevolg daarvan.
Creativiteit bestaat eveneens als gevolg van beperkingen (zoals je wilt, regels).
In het toepassen van de regels en het creëren van nieuwe mogelijkheden of een uitzonderlijk resultaat, daar ligt de echte creativiteit van de meester.